شاخص بورس چیست و معرفی انواع آن

0
225

حتی اگر اطلاعات زیادی در مورد بازار سرمایه نداشته باشید حتماً واژه شاخص بورس در رسانه‌های مختلف به گوشتان خورده است. دراخبار اقتصادی بارها شنیده‌اید که برای مثال، شاخص بورس تهران امروز رشد یا افت داشته است. ممکن است این سوال برایتان ایجاد شده باشد که این شاخص بورس چیست و برای فعالین بورس چه اهمیتی دارد .در این مقاله قصد داریم به طور مفصل به معرفی شاخص‌های بورسی بپردازیم

شاخص بورس چیست

شاخص بورس یکی از فاکتورهای بسیار مهم و پایه ای برای فعالیت صحیح در بازار سهام است. در واقع با توجه به شاخص بورس و رصد کردن آن، می توان شناخت درستی نسبت به بازار خرید و فروش سهام داشته و تصمیم گیری های درست و به موقع انجام داد.
شاخص یک معیار آماری است که تغییرات در یک اقتصاد یا بازار بورس را نشان می‌دهد. این شاخص بیانگر روند عمومی قیمت سهام همه شرکت‌های پذیرفته در بورس اوراق بهادار است. طبق فرمول طراحی شده تغییر قیمت شرکت‌های بزرگتر تاثیر بیشتری بر نوسان شاخص دارد.

مطالعه بیشتر : تحلیل بنیادی چیست؟

رابطه شاخص با سهام ها

 افزایش شاخص کل  به معنی سودآوری کلیه سهام موجود دربورس نیست. و نیز  کاهش شاخص کل هم بمعنی زیان در کل سهام موجود در بورس نیست. سرمایه‌گذاران نباید صرفاً با اتکا به اخبار رشد شاخص کل و بدون بررسی کامل در خصوص ارزش ذاتی سهام، اقدام به سرمایه‌گذاری در بورس کنند .
به مثال زیر توجه کنید

درحالی که در تاریخ ۹۸/۱۲/۱۲ شاخص کل ۱۲ هزار واحد رشد کرده بود سهم پارس سویچ صف فروش بود. همیشه باید به این نکته توجه داشته باشیم که خرید و فروش صرفا با اتکا به شاخص توجیه پذیر نیست

انواع شاخص بورس

در بازار بورس اوراق بهادار تهران شاخص های مختلفی وجود دارد که سهامداران از آن ها برای سرمایه گذاری و خرید و فروش سهام بهره می برند. در ادامه می توانید لیستی از این شاخص های بورسی را مشاهده کنید:

  • شاخص کل
  • شاخص  هم وزن
  • شاخص بازده نقدی
  • شاخص صنعت
  • شاخص سهام آزاد شناور
  • شاخص بازار اول و بازار دوم
  • شاخص ۵۰ شرکت برتر
  • شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

شاخص کل بورس

شاخص کل بورس همان شاخصی است که همیشه در اخبار و رسانه ها از آن به عنوان شاخص بورس تهران یاد می شود. شاخص کل در بین فعالین بازار بورس و سرمایه گذاری یکی از پر کاربرد ترین شاخص ها می باشد. این شاخص نشان دهنده سطح عمومی قیمت و سود سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس است،
به عبارت دیگر تغییرات شاخص کل بیانگر میانگین بازدهی سرمایه گذاران در بورس است. شاخص کل، میزان سود نقدی پرداختی به سهام داران را نشان نمی‌ دهد.

به‌ عنوان مثال وقتی گفته می ‌شود شاخص کل ۳۰ درصد رشد کرده است، یعنی میانگین قیمت سهام شرکت ‌های بورسی به میزان ۳۰ درصد نسبت به سال پایه، افزایش پیدا کرده است. نکته ای که هنگام بررسی این شاخص باید به آن توجه کنید این است که میزان تغییرات شاخص برای ما اهمیت دارد نه خود عدد شاخص. مثلا اگر شاخص کل بورس در طی ۱سال از عدد ۲۰۰۰۰ به ۳۰۰۰۰ برسد (۵۰% رشد کند) نشان دهنده این است که میانگین بازدهی بورس طی این یک سال برابر با ۵۰ درصد بوده است.

طبق فرمول محاسبه شاخص کل، هرچه شرکت ها سرمایه بیشتری داشته و بزرگتر باشند، تاثیر بیشتری بر روی شاخص کل خواهند داشت

شاخص کل هم وزن  

در ذهن سرمایه گذاران بازار سرمایه همواره این سوال وجود دارد که آیا شاخص کل یک شاخص بورس مناسب و معیار خوبی برای وضعیت کلی بازار می باشد یا خیر؟

شاخص هم وزن از تاریخ ۵ اسفند ۹۳ توسط سایت مدیریت فناوری بورس در دسترس کاربران قرار گرفته است. این شاخص پس از درخواست فعالان بازار سرمایه مبنی بر واقعی نبودن شاخص کل طراحی و محاسبه شد. در این شاخص کلیه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس با وزنی برابر در محاسبه شاخص کل سهیم هستند. در واقع ۵ درصد نوسان مثبت شرکتی کوچک، به اندازه ۵ درصد نوسان مثبت بزرگترین شرکت بورس در این شاخص تاثیرگذار است.

علاوه بر این، در شاخص قیمت هم وزن، شرکت‌ های پذیرفته شده در بورس با وزنی برابر در محاسبه شاخص قیمت سهیم هستند و نوسانات مثبت و منفی شرکت‌ های کوچک، به اندازه نوسان مثبت و منفی شرکت‌ های بزرگ در این شاخص تاثیرگذار است.

شاخص سهام آزاد شناور (TEFIX)

شاخص سهام آزاد شناور یک شاخص بورس پر کاربرد دیگر است. در مجموع، سهام شرکت‌ های بورسی توسط سهام داران حقیقی و حقوقی خریداری می ‌شود. معمولا سهام داران حقوقی مالکان پر نفوذی در شرکت ‌های بورسی به شمار آمده و در صورت خریداری سهام شرکت‌ های بورسی، درصد بالایی از سهام شرکت را تصاحب می ‌کنند. با توجه به این موضوع، به میزان سهامی که معمولاً در شرکت‌ های بورسی در اختیار سهام داران حقیقی قرار دارد و مرتباً در بازار خرید و فروش می‌شود، سهام شناور آزاد گفته می ‌شود.

محاسبه شاخص سهام شناور آزاد، مشابه شاخص کل است. امّا تفاوت آن در این است که در وزن ‌دهی شرکت‌ های موجود در سبد شاخص، به جای استفاده‌ از کل سهام منتشر شده، تنها از سهام شناور آزاد شرکت ‌ها استفاده‌ می ‌شود و هدف اصلی استفاده‌ از سهام شناور آزاد در محاسبه شاخص‌ ها، در واقع پیگیری رفتار قسمتی از بازار است که از قدرت نقد شوندگی بیشتری برخوردار هستند.

مطالعه بیشتر : حجم مبنا چیست؟

شاخص صنعت

به طور کل می توان تمام شرکت ‌های بورسی را به دو بخش صنعتی و مالی تقسیم کرد. در بخش صنعتی شرکت ‌های تولیدی و صنعتی نظیر مخابرات، خودروسازی، سیمان، پتروشیمی و غیره قرار دارند. در بخش مالی نیز بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری، بیمه و غیره حضور دارند.

در این میان شاخص صنعت نشان‌ دهنده میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت ‌های فعال در بخش صنعت و شاخص مالی نیز میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت ‌های فعال در بخش مالی است. همچنین می ‌توان برای هریک از بخش ‌های صنعت و مالی، شاخص بورس جداگانه ‌ای در نظر گرفت؛ به ‌عنوان مثال شاخص صنعت خودروسازی متوسط تغییرات قیمت شرکت ‌های فعال در صنعت خودروسازی را نشان می ‌دهد.

شاخص ۵۰ شرکت فعال

بورس هر سه ماه یک بار فهرست شرکت های فعال تر را بر اساس میزان نقد شوندگی سهامشان منتشر می کند. نقد شوندگی به بیان ساده یعنی خرید و فروش راحت تر و سریع تر سهام. هر شرکتی که سهامش در بورس ساده تر و سریع تر خرید و فروش شود به اصطلاح نقد شوندگی بیشتری دارد. شاخص ۵۰ شرکت فعال تر یک شاخص بورس است که تغییرات سطح عمومی قیمت سهام ۵۰ شرکتی را نشان می دهد که سهام آن ها از سایر شرکت ها نقد شونده تر است. این شرکت‌ ها در طول روز، به تعداد قابل‌ توجهی خرید و فروش می‌ شوند و سهام داران به ‌راحتی می ‌توانند سهام این شرکت ‌های بورسی را خرید و فروش کنند.

شاخص ۳۰ شرکت فعال

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ نیز میانگین تغییرات قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ بورس را نشان می ‌دهد. معیار انتخاب این ۳۰ شرکت نیز بر اساس اندازه شرکت است و اندازه شرکت‌ ها نیز از ارزش روز بازار سهم تعیین می‌ شود که ارزش روز بازار سهام از حاصل ‌ضرب قیمت سهم در تعداد سهام منتشر شده شرکت به دست می‌آید.

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ تغییرات قیمت سهام را نشان می ‌دهد. اگر چه این شرکت ‌های بورسی کمتر از ده درصد تعداد شرکت‌ های بورسی را تشکیل می‌ دهند اما بیش از ۷۰ درصد ارزش بورس تهران را به خود اختصاص داده ‌اند و تغییرات قیمت آن ‌ها می‌ تواند اثر بزرگی بر شاخص کل و بورس داشته باشد. این شاخص بورس هر سه ماه یک ‌بار به‌ روز رسانی می ‌شود.

رابطه بین شاخص کل و شاخص هم‌وزن

  • زمانی که شاخص کل صعودی است اما شاخص هم‌وزن نزولی است به این معنی است که اغلب سهام بازار نزول داشته‌اند در حالی که شاخص کل به دلیل رشد چند سهم مهم شاخص ساز مثبت شده است.
  • زمانی که شاخص کل نزولی است و شاخص هم‌وزن صعودی است به این معنی است که سهام شاخص ساز و بزرگ بازار به دلایل مختلف نزول کرده‌اند و در نتیجه شاخص کل کاهش پیدا کرده است اما عموم سهام بازار افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند.
  • اگر هر دو شاخص باهم نزول کنند در این حالت کلیت بازار با کاهش قیمت روبه‌رو شده است
  • اگر هر دو شاخص صعود کنند در این حالت کلیت بازار بورس صعودی می‌شوند

همان طور که در عکس بالا مشاهده میکنید شاخص کل و شاخص هم وزن هر دو صعودی هستند که این نشان از صعودی بودن اکثر سهام های موجود در بازار است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید