حجم مبنا چیست ؟

0
177

منظور از کلمه حجم در بازار بورس تعداد سهام است. حجم مبنا حداقل تعداد سهمی که باید معامله شود تا قیمت اصلی سهم بتواند نوسات مثبت یا منفی در طول روز داشته باشد.

حجم مبنا برای هر سهمی متفاوت است و با توجه به تعداد کل سهام شرکت محاسبه می‌شود. برای مشاهده حجم مبنا هر شرکتی کافیست که به سایت سازمان بورس رفته در قسمت جستجو، نماد مورد نظر را سرچ کرده و از سربرگ در یک نگاه حجم مبنا را ملاحظه کنید.

توجه داشته باشید که حجم مبنا از فاکتورهای بسیار مهم در دیده بانی بازارهای بورس است و با در نظر گرفتن آن، باید خرید و فروش های خود در این بازارها را مدیریت کنید. همان اندازه که این حجم به آرامش بازار بورس کمک می کند، می تواند در تصمیم گیری های شما حین خرید و فروش سهم های مختلف نیز تاثیرگذار باشد. از سال ۱۳۹۳ تاکنون فرمول محاسبه حجم مبنا ثابت مانده است. پیشتر از آن حجم مبنا یک عدد مشخصی بود که در ابتدای هر سال مالی تعریف می شد، اما از سال ۱۳۹۳ به بعد، این عدد در ابتدای هر هفته حساب شده و از هفته ای به هفته دیگر، قابل تغییر است.
طبق این قاعده جدید، حجم مبنا طبق قیمت پایانی روز چهارشنبه هر هفته با ضرب ۰٫۰۰۰۴ در تعداد کل سهام هر نماد بورسی، به دست می آید. به علاوه به صورت از پیش تعیین شده ای؛ ارزش حجم مبنا در یک هفته باید چیزی در بازه ی ۵۰ میلیون تومان تا یک میلیارد تومان باشد.

هدف اصلی از حجم مبنا

روند قیمتی شرکت ها در صعود و نزول با بیشترین شیب ممکن صورت می‎‌گرفت. به طور مثال سهمی در روند صعودی با کمترین تعداد سهم معامله شده در کمترین زمان ممکن، رشد بسیار زیادی ‌می‌کرد.

همچنین در روند نزولی هم به همین شکل بود کافی بود کمترین سهم مورد معامله قرار بگیرد تا قیمت سهم ریزش شدیدی را تجربه کند. این رشد و ریزش یکباره و پر شیب، بازار بورس را به یک بازار بسیار هیجانی و پر ریسک تبدیل کرد. ومعامله گرانی که ظرفیت ریسک پذیری بالایی نداشتند مایل به سرمایه گذاری در این نوع بازارها نبودند.

حجم مبنا شیب این روند های صعودی و نزولی را متعادل کرد و هدف اصلی آن منطقی کردن روند قیمتی شرکت ها است. به این ترتیب رشد یا ریزش قیمت سهام شرکت، مستعد معامله شدن تعداد سهام بالایی بود. این اهرم هیجانات کاذب قیمت سهام شرکت ها را کمتر کرد و جلوی رشد یا ریزش بی رویه قیمت سهام شرکت ها را گرفت و معامله گران و سرمایه گذاران زیادی را جذب بازار بورس کرد.

مطالعه بیشتر : eps و dps چیست و چه تفاوتی دارند ؟

نکته مهم در حجم مبنا

گاهی اوقات مشاهده می شود که در صف خرید، آخرین معامله سهم در محدوده سقف دامنه نوسان ۵%+ می باشد ولی قیمت پایانی در محدوده ۱%+ می‌باشد. برای شرکت‌های بورسی، زمانی که سهم صف خرید است تعداد سهامی که باید معامله شود حداقل باید به اندازه حجم مبنا باشد تا قیمت پایانی سهم در سقف قیمت مجاز روزانه قرار گیرد و اگر حجم معاملات کمتر از حجم مبنا باشد قیمت پایانی سهم نسبت به حجم معامله تعیین می شود.
مثال:
اگر سهمی دارای صف خرید ۲ میلیونی باشد و حجم مبنای آن ۵۰۰ هزار سهم باشد، در صورت معامله ۲۵۰ هزار سهم، قیمت پایانی ۲.۵% مثبت می‌شود. اما اگر ۵۰۰ هزار سهم و بیشتر از آن معامله شود قیمت پایانی سهم ۵% مثبت می‌شود. حال همین وضعیت را می‌توان برای صف فروش نیز مد نظر داشت. در شکل زیر سهام شرکت کارخانجات داروپخش مورد بررسی قرار گرفته است.

 گاهی اوقات مشاهده می شود که در صف خرید، آخرین معامله سهم در محدوده سقف دامنه نوسان ۵%+ می باشد ولی قیمت پایانی در محدوده ۱%+ می‌باشد.

مزایا و معایب

مهم‌ترین مزیت این قانون ، جلوگیری از حرکات پرشیب و یکباره در روند قیمت‌ها است، به عنوان مثال زمانی که یک سهم در روند نزولی قرار می‌گیرد، میزان عرضه بر تقاضا فزونی می‌یابد و معمولا این چیرگی عرضه بر تقاضا، آن قدر پررنگ می‌شود که حجم معاملات سهم به شدت کاهش یافته و اصطلاحا معاملات در آن نماد «قفل» می‌شود. (که فعالان بازار از این حالت به عنوان «صف فروش»یادمی‌کنند.)
در این حالت به دلیل کاهش شدید حجم معاملات، بر اساس قانون حجم مبنا درصد نوسان پایان روز نیز کاهش می‌یابد و لذا از سقوط برق آسای سهم جلوگیری می‌شود. (عکس همین حالت در بازار صعودی برقرار است.) اما مساله‌اینجا است که ‌همین ویژگی ، بزرگ‌ترین عیب آن نیز به شمار می‌آید، با شکل‌گیری صف‌های خرید و فروش در بازار، مقدار زیادی از سرمایه سرمایه‌گذاران در این صف‌ها بلوکه می‌شود، حجمی که می‌تواند با گردش در سایر سهام بازار، بر رونق بورس بیفزاید، بنابراین شکل‌گیری صف‌های خرید و فروش، روانی معاملات در بازار را مورد تهدید قرار می‌دهد.

قیمت پایانی

قیمت پایانی به طور ساده عبارت است از قیمتی که بر اساس میانگین وزنی معاملات هر نماد در یک روز به دست می‌آید. اما آنچه که قیمت پایانی در بورس تهران را از نمادهای مورد معامله در فرابورس جدا می‌کند میزان حجم مبنا تعیین شده از سوی هر یک از این بازارها است. درحالی که بورس تهران حجم مبنا نمادها را بر اساس قوانین داخلی محاسبه می‌کند، مطابق با دستورالعمل‌های به کار گرفته شده در فرابورس، حجم مبنا برای تمامی نمادهای این بازار «عدد یک» در نظر گرفته شده است. بنابراین قیمت پایانی در هر یک از نمادهای فرابورسی برابر با میانگین موزون تمامی معاملات انجام شده در روز خواهد بود. این در حالی است که نمادهای بورسی باید برای به دست آمدن قیمت پایانی هر روز عدد حاصل از میانگین وزنی را متناسب با حجم مبنا تعیین شده برای آن نماد تعدیل کنند.

مطالعه بیشتر : ارزهای دیجیتال چیست و چه مقدار سود آوری دارند؟

تاثیرات حجم مبنا بر نوسانات قیمت سهام

در معاملات شرکت هایی که در فرابورس پذیرفته شده اند حجم مبنا اعمال نمیگردد و به همین دلیل حجم مبنای این شرکت ها ۱ است به این معنی که سهم با هر میزان قیمتی مورد معامله قرار بگیرد تا آن قیمت نوسان خواهد کرد و ربطی هم به حجم معاملات ندارد البته توجه داشته باشید که برای محاسبه قیمت پایانی همان میانگین وزنی را در نظر میگیرند.

علاوه بر شرکت های فرابورسی حجم مبنای سهام شرکت ها هم در روز بازگشایی نماد که میتواند علت های مختلفی مانند افزایش سرمایه، عرضه اولیه، پس از مجمع،تقسیم سود نقدی و … داشته باشد هم ۱ است تا به دلیل اینکه دامنه نوسان در یک چنین روزی وجود ندارد، قیمت سهام طبق عرضه و تقاضا مشخص گردد.

حجم مبنا شرکت ها پس از افزایش سرمایه

شرکت های سازمان بورس ممکن است تحت فرآیند افزایش سرمایه قرار بگیرند و از همین رو تعداد سهام کل شرکت دستخوش تغییراتی شود و تعداد سهام شرکت ها بسته به شرایط افزایش سرمایه کم یا زیاد شود.
به همین خاطر حجم مبنا تمام شرکت های بورسی پس از افزایش سرمایه تغییر خواهد کرد و حجم مبنای جدید برای آن‌ها محاسبه خواهد شد.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید